Đừng bao giờ chuyển tiền cọc thuê nhà qua e-Transfer trước khi xác minh người đó thật sự sở hữu hoặc quản lý căn hộ, và trước khi xem nhà trực tiếp hoặc qua video call trực tiếp. Nếu bạn đã đóng tiền cọc hợp pháp mà chủ nhà không trả lại, hoặc bị thu “tiền cọc hư hại” (một loại phí không tồn tại hợp pháp ở Ontario), bạn có thể nộp Form T1 lên Landlord and Tenant Board để đòi lại.
Bài này nói về hai rủi ro riêng biệt trong cùng một tình huống: bị lừa trước khi dọn vào, và bị ăn chặn tiền cọc sau khi dọn ra.
Trước khi dọn vào: nhận diện bẫy chủ nhà ma
Một chiêu lừa phổ biến: kẻ gian thuê ngắn hạn một căn hộ thật (thường qua Airbnb), đăng lên Kijiji hoặc Facebook Marketplace như cho thuê dài hạn với giá rẻ hơn thị trường, dẫn hàng chục người đến xem trong một cuối tuần, thu tiền cọc e-Transfer từ mỗi người, rồi biến mất trước khi ai kịp dọn vào.
Dấu hiệu cảnh báo, theo Competition Bureau of Canada:
- Giá thuê thấp bất thường so với các căn tương tự gần đó.
- Bị yêu cầu đóng cọc trước khi ký bất kỳ hợp đồng thuê nào.
- Bị yêu cầu chuyển tiền cho người ở nước ngoài, hoặc trước khi từng gặp mặt trực tiếp.
- Ảnh chỉ chụp bên ngoài tòa nhà, hoặc không khớp với căn hộ thật.
Trước khi chuyển bất kỳ khoản tiền nào, Financial Consumer Agency of Canada khuyên nên đến xem nhà trực tiếp (hoặc qua video call trực tiếp nếu không thể đến được), xác nhận người dẫn xem nhà đúng là chủ nhà thật hoặc đại diện được ủy quyền, và tìm ảnh ngược (reverse image search) các ảnh trong tin đăng để kiểm tra xem có bị lấy từ tin đăng khác không.
Sau khi dọn ra: hiểu rõ loại tiền cọc nào thật sự hợp pháp
Tại Ontario, theo Residential Tenancies Act, chủ nhà chỉ được thu đúng hai loại tiền khi bạn dọn vào:
- Tiền cọc tháng thuê cuối, tối đa bằng một tháng tiền thuê, phải được dùng cho tháng thuê cuối cùng, không phải để bù hư hại hay dọn vệ sinh. Chủ nhà phải trả lãi cho khoản này mỗi năm.
- Tiền cọc chìa khóa, tối đa bằng đúng chi phí làm lại chìa khóa, được hoàn lại khi bạn trả chìa khóa.
Mọi loại khác, “tiền cọc hư hại,” “tiền cọc thú cưng,” “phí dọn vệ sinh,” hay bất kỳ loại cọc an ninh nào khác, đều là khoản thu trái luật. Chủ nhà không được trừ tiền cọc chìa khóa vì hao mòn tự nhiên.
Nếu chủ nhà không chịu trả lại
- Gửi yêu cầu bằng văn bản (email hoặc thư) nêu rõ khoản tiền cọc và yêu cầu trả lại trước một ngày cụ thể.
- Nếu họ từ chối hoặc phớt lờ, nộp Form T1 (Tenant Application for a Rebate of Money the Landlord Owes) lên Landlord and Tenant Board. Bạn có thể đòi các khoản thu trái luật đã đóng trong 12 tháng gần nhất, và nộp online qua Tribunals Ontario Portal.
- Giữ lại hồ sơ: hợp đồng thuê, ảnh lúc dọn vào/dọn ra, xác nhận e-Transfer, và mọi tin nhắn mà chủ nhà thừa nhận khoản tiền cọc.
Hầu hết chủ nhà cố tình thu tiền cọc trái luật đều trông chờ vào việc người thuê không biết luật hoặc ngại nộp đơn. Một đơn T1 đã nộp sẽ thay đổi ngay tính toán đó của họ.
Ngoài Ontario
British Columbia và Alberta cũng có quy định tương tự chống lại việc thu cọc tùy tiện, do Residential Tenancy Branch và Residential Tenancy Dispute Resolution Service quản lý, nhưng mức trần, mẫu đơn và thời hạn cụ thể khác với Ontario. Hãy kiểm tra cơ quan quản lý thuê nhà của tỉnh bang bạn đang ở trước khi nộp bất kỳ đơn nào.